DEA OPEN AIR 2025
The Twelfth Edition of the International Film Festival
Tirana, June 9–13, 2025
From June 9 to 13, 2025, Tirana once again became a vibrant space for cultural dialogue and artistic reflection through cinema, hosting the Twelfth Edition of the DEA OPEN AIR International Film Festival.
Following a well-established journey over the years and five successful editions in Saranda, DEA OPEN AIR continued its tradition in the Albanian capital, transforming Tirana into an important international meeting point for filmmakers, directors, producers, scholars, students, critics, researchers, and film industry professionals from across Europe and beyond.
This year again, the festival preserved its distinctive OPEN AIR identity, presenting the Main Feature Film Competition at the Amphitheatre of the University of Arts – DEA OPEN AIR Cinema 1 – while the Short Film and Student Film programs, together with afternoon screenings, were hosted at AGIMI Cinema Hall – DEA OPEN AIR Cinema 2.
The Opening Ceremony and the Awards Gala Night took place at the University of Arts Amphitheatre, creating a unique artistic atmosphere where cinema was experienced both as a collective celebration and as a space for civic and emotional reflection.
DEA OPEN AIR 2025 once again confirmed its profile as a festival dedicated to auteur cinema, meaningful storytelling, and films that establish profound relationships with contemporary human experience.
This year’s official competition featured 34 films from 20 countries around the world, selected through a preliminary evaluation process conducted by international professional selection committees. The program was organized into three competitive sections: Feature Film, Short Film, and Student Film.
The Feature Film Competition brought together productions from Albania, Brazil, Italy, Poland, Turkey, and North Macedonia, presenting a rich variety of aesthetic and thematic approaches — ranging from intimate drama and psychological reflection to social, existential, and spiritual narratives.
The section opened with the screening of Death Can Wait, directed by Edmond Topi, presented out of competition as the festival’s welcoming film. The screening was warmly received by audiences and experienced as a heartfelt tribute to the great generation of Albanian actors and to cinema itself as a form of collective memory.
An important part of the festival program was also dedicated to short films and student films, introducing emerging cinematic voices and young authors from Kosovo, France, Italy, Iran, Canada, Spain, Turkey, Uzbekistan, South Korea, Chile, Russia, and many other countries.
DEA OPEN AIR 2025 was distinguished by the strong international presence of filmmakers and directors whose works participated in the official competition. Directors such as Semih Kaplanoglu, Pluton Vasi, Massimo Nardari, and Adam Novak attended the festival in person, transforming each screening into a vivid and meaningful dialogue with the audience.
The films presented this year explored themes related to memory, identity, loneliness, faith, trauma, the relationship between the individual and society, and the challenges of contemporary human existence. At the center of the program stood the human being — with all his fragility, conflicts, responsibilities, and search for meaning.
In this spirit, the motto of this edition — “Cinema as Integrity” — became the philosophical core of the entire artistic program.
An important component of the festival was DEA Academy 2025 and the Regional Meeting of Film Schools, organized from June 10 to 12. This platform brought together major academic film institutions from the region, including the Department of Film and Television of the University of Arts in Tirana, the Department of Film and Television Directing of the University of Prishtina, the Film Department of Ss. Cyril and Methodius University in Skopje, and the Film and Video Department of the Arts Academy at the University of Split.
Through student film screenings, roundtable discussions, academic presentations, and a masterclass by acclaimed Turkish director Semih Kaplanoglu, DEA Academy created an important space for reflection on the development of regional cinema, the challenges of film education, and the necessity of sustainable inter-institutional cooperation.
The Twelfth Edition of DEA OPEN AIR was supported by the Municipality of Tirana, the Ministry of Economy, Culture and Innovation, the National Center of Cinematography, and the University of Arts.
Throughout its five festival days, DEA OPEN AIR once again affirmed its identity as a festival that does not pursue spectacle for its own sake, but rather cinema that thinks, feels, and communicates with honesty.
DEA OPEN AIR 2025 demonstrated that film remains one of the most powerful forms of human reflection and that a film festival can still serve as a meaningful space where art, civic consciousness, and cultural dialogue naturally meet.
***
Participating Directors and Author Profiles
One of the defining features of DEA OPEN AIR 2025 was the strong presence of filmmakers whose works represented diverse cinematic languages, cultural realities, and artistic visions, yet remained united by a shared commitment to sincere and meaningful storytelling.
Pluton Vasi – Albania
Director of Here the Shadows Dance (Këtu vallëzohet me hijet), Pluton Vasi presented one of the most emotionally intense and socially reflective films of this year’s edition. His work explores memory, trauma, and identity through the story of an Albanian journalist confronting hidden truths connected to the country’s dictatorial past. Vasi’s cinema is marked by psychological depth, visual honesty, and a strong engagement with collective memory and social conscience.
Massimo Nardari – Italy
Italian director Massimo Nardari participated in DEA OPEN AIR with Amico per Caso (Accidental Friends), a human-centered social comedy that addresses prejudice, coexistence, and empathy through humor and emotional subtlety. Nardari’s filmmaking approach combines accessibility with social awareness, creating narratives that challenge stereotypes while remaining warm and deeply humane.
Adam Novak – Poland
Director of Intersection (Udhëkryq), Adam Novak brought to the festival a psychological and existential thriller shaped by dystopian undertones and philosophical reflection. His film investigates guilt, loss, and the human search for redemption in an increasingly technological and spiritually fragmented world. Novak’s cinematic language is characterized by restrained pacing, atmospheric tension, and introspective storytelling.
Semih Kaplanoglu – Turkey
One of the most internationally acclaimed contemporary Turkish auteurs, Semih Kaplanoglu participated in DEA OPEN AIR with Commitment Hasan (Përkushtimi i Hasanit). Widely recognized for his contemplative cinematic style and spiritual narratives, Kaplanoglu explores themes of morality, faith, conscience, and human responsibility. His presence at the festival represented one of the major artistic highlights of this edition, further enriched by the masterclass he delivered within DEA Academy 2025.
Mykaela Plotkin – Brazil
Brazilian filmmaker Mykaela Plotkin was represented with Senhoritas (Misses / Zonjushat), a delicate and emotionally nuanced film focused on emotional awakening and the inner lives of elderly women. Her work stood out for its subtle visual language, restrained emotional tone, and profound sensitivity toward themes often marginalized in contemporary cinema.
Peter Pavlac – Czech Republic
With Lena and Vladimir (Lena dhe Vladimiri), Peter Pavlac offered an intimate and emotionally layered narrative centered on trauma, vulnerability, and silent human connection. The film was distinguished by its atmospheric cinematography and understated performances, reflecting Pavlac’s interest in psychological realism and human fragility.
Through the participation of these filmmakers and many other emerging authors from Europe and beyond, DEA OPEN AIR 2025 reaffirmed its role as a meeting point for contemporary auteur cinema and as a platform dedicated to films that seek not spectacle, but truth, reflection, and artistic integrity.
Edmond Topi – Albania
Founder and Director of DEA OPEN AIR International Film Festival, Edmond Topi remains one of the central figures behind the artistic identity and international profile of the festival. In addition to his curatorial and organizational role, he participated in this year’s edition with the feature film Death Can Wait (Vdekja le të presë), presented as the festival’s opening and welcoming film outside the official competition.
As a filmmaker, Topi is known for his commitment to socially engaged storytelling and for his efforts to strengthen independent cinema and international cultural exchange in Albania. His work often combines human sensitivity with civic reflection, while his long-term contribution through DEA OPEN AIR has helped create an important regional platform for auteur cinema, artistic dialogue, and emerging filmmakers.
Press Office
DEA OPEN AIR International Film Festival
Ditët shqiptare në fundjavën e Dea Open Air
Fundjava e festivalit ndërkombëtar të filmit Dea Open Air ka qenë e fundjava e projeksioneve shqiptare. Qoftë në dokumentar apo në filmin me metrazh të gjatë, si produksionet e Kosovës ashtu edhe ato të Shqipërisë kanë tërhequr vëmendjen e publikut, që si duket interesin vazhdon ta ketë të shtuar për filmin shqiptar. Ndërsa në programin e filmit të shkurtër kanë qenë prezente regjisorët e dy prej katër filmave.
Regjisorja Emilie Vandenameele, nga Franca ishte prezent në Tiranë, në shfaqjen e filmit “Zemra të reja”, për të treguar për publikun shqiptar se sa e interesuar ishte për jetën dhe psikologjinë e adoleshentëve dhe perceptimin e botës nga ana e tyre. Në këtë produksion ajo ka bashkëpunuar, për muzikën, me një krijuese shqiptare. Të dyja treguan, se si muzika e krijuar ishte përshtatur sipas “zërit” që kishte në kokë vetë regjisorja për këtë film. Jeta e një piktori, mbi të cilin është mbështetur filmi “Ylberi”, ka sjellë në Tiranë edhe regjisorin Aleksandër Vujoviç, nga Mali i Zi, i cili tregoi me elegancë mistiken që shoqëron një artist, qysh nga fëmijëria, e deri në mbërritjen e famës. Filmi 15 minutësh “Gruaja nga bari blu”, me regji të Jalal Masarëva, pasuroi hartën e Dea Open Air me një produksion nga Izraeli, ndërsa “Balancë 0” me kontrobutin e regjisores spanjolle Amanda Gutierrez del Castillo. Në programin e ditës së hënë, produksioni i shoqëruar me regjisorin e vet në konkurimin e filmit të shkurtër, vinte nga Greqia. Filmi “Si uji”, me regjisor Manos Triantafillakis ka në fokus qarkun e jetës, nxitur nga humbja e babait, të cilin regjisorin e ka ne qendër të veprës së tij.
Dokumentarë që nisin me shqiptarët
Nga Kosova në fundjavë u prezantua filmi dokumentar “Hebrej dhe shqiptarë”, me regji të Jakov Sedlar, ngacmuar nga e njëjta sjellje, që Kosovën dhe Shqipërinë e veçon nga vendet e tjera lidhur me trajtimin e hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore. Në vitin 1912, në Kosovë jetonin rreth 3000 hebrenj, në marrëdhënie të shkëlqyera me popullatën vendase. Por fati i tyre fillon të ndryshojë gjatë Luftës së Dytë Botërore, ku hebrenjtë në Kosovë vuajtën si nga nazistët gjermanë ashtu edhenga shteti nazist serb i Milan Nedicit. … Programi i dokumentarit vazhdoi me produksionin amerikan “Aventurat e Saul Bellow” dhe më pas me filmin shqiptar, “Eksodi” me regji të Dario Harunit. E hëna ofroi tre dokumentarë të tjerë: nga Spanja, Franca dhe Norvegjia, respektivisht të përqendruar në tema thelbësore për jetën dhe personalitetin e njeriut, si përvojat që ai kalon dhe gjurmët e thjeshta, që le në histori, të cilat marrin domethënie të madhe në plan personal.
Filmat me metrazh të gjatë
Një tjetër mbrëmje shqiptare, ka qenë ajo e së dielës, kur është shfaqur filmi artistik me metrazh të gjatë “Dy luanë drejt Venecias” i regjisorit Jonid Jorgji. Komedi-drama ka përcjellë te publiku një atmosferë interesante duke iu referuar zhanrit road movie – një ironi, Brenda së cilës një udhëtim me qëllime madhore, merr finale groteske. Regjisori Jonid Jorgji është shprehur edhe më herët për mediat, në rastin e dhënies së premierës, se filmi ka në bazë dashurinë, pas një viti të vështirë ku shumë njerëz humbën të dashurit e tyre, dhe shoqëria mori goditjen sociale nga pandemia. Ngjarja e këtij filmi nis me dy kineastët shqiptarët të cilët janë ftuar për të paraqitur filmin në Festivalin e Venecias. Rrugëtimi nis me plot aventura e peripeci në rrugët e Italisë, ku zbulohet kultura, peisazhet, njerëzit dhe dy kineastët kthehen në bartës të këtyre emocioneve.
Ndërkohë të shtunën në mbrëmje, programi i filmit me metrazh të gjatë ofroi filmin “Blic i fuqishëm”, nga Ainhoa Rodriguez, një produksion spanjoll, i cili përqendrohet te bota e izoluar e grave, jeta e të cilave shoqërohet me iluzione, për t’u çliruar nga dëshirat e shtypura nga bota maskiliste. Filmi, i vlerësuar si shumë sugjestiv, nuk u përmbahet rregullave narrative dhe e lë interpretimin e ngjarjeve e personazheve në dorën e publikut, pasi ofron disa qasje, shoqëruar me një kuadër të kompozuar bukur, ku në kornizë hyjnë shumë personazhe të ndryshëm, me historitë e tyre unike.
***
Pas pesë netësh garë nga 25 vende të botës, mbrëmja e së hënës shënoi fundin e ofertës filmike të edicionit të nëntë Dea Open Air, me programin e filmit me metrazh të gjatë, i cili kulmon me një produksion Italian. “Pavarësisht mjegullës”, vepra e fundit e regjisorit të njohur, Goran Paskaljeviç para se ndahej nga jeta, është një himn humanizmi. Ai i referohet një fakti të njohur, të publikuar nga Interpoli, sipas të cilit, mbi dhjetë mijë refugjatë të mitur pa kujdes prindëror enden në Evropë, gjysma e të cilëve në Itali. Filmi është një rrëfim filmik për njërin prej tyre: një fëmijë refugjat, prindërit e të cilit u mbytën me gomone rrugës drejt bregdetit italian, por ai vetë ia doli të hynte në një familje, që kishte humbur fëmijën e vet. Djali u shërben prindërve si ngushëllim për djalin e tyre të ndjerë. Po ata përballen me rezistencën e mjedisit dhe të të afërmve të tyre, të cilët nuk pajtohen dot me vendimin. Është historia e një bote që po zhytet gjithnjë e më shumë në mjegullën ksenofobike, në një kohë kur njerëzit globalisht kanë më shumë se kurrë nevojë për njëri-tjetrin.
Pas përfundimit të programit, nata dhe mbrëmja mbetet në dispozicion të katër jurive – tri profesionale dhe asaj të medias – të cilat mblidhen për të shpallur fituesit e 15 kupave DEA, që festivali ndan tradicionalisht çdovit. Ditën e martë, në orën 20.00, në mjediset pranë Universitetit të Arteve do të shpallen fituesit e edicionit të nëntë të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit DEA OPEN AIR -Tirana 2022.
DEA OPEN AIR nis me një minutë heshtje dhe homazh
për producenten Vjosa Berisha
Starton Edicioni i Nëntë i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit
DEA OPEN AIR – Tirana 2022
Edicioni i Nëntë i Festivalit DEA OPEN AIR nisi në mënyrë të pazakontë… një minutë heshtje, duatrokitje…publiku është ngritur në këmbë në nderim të Vjosa Berishës, drejtore e PRIFEST, Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Prishtinë, ndarë nga jeta pak orë para fillimit të aktivitetit. Drejtorja artistike e DEA OPEN AIR, Mirela Oktrova ftoi të pranishmit, të nderonin me një minutë heshtje “një producente të përkushtuar dhe skrupurloze, një grua me kurajo të rrrallë, një intelektuale të angazhuar dhe mike të DEAs dhe ta përcillnin më pas nga larg një duartrokitje, sicc përcillen artistët…!”
Gjithshka tjetër ndoqi traditën e këtyre tetë viteve të shkuara. Ceremonia e mirëseardhjes – kalimi në tapetin e kuq, fotografi, tokje duarsh dhe miqsh, njohje të reja mes artistësh dhe kineastësh nga Evropa dhe bota, prani artistësh, kineastësh dhe pedagogësh shqiptarë të filmit dhe mjeshtërisë, pjesëtarë të trupit diplomatik, politikanë, personalitete të kulturës dhe arsimit, përfaqësues të institucioneve dhe medias…Po ashtu nuk munguan edhe miqtë besnikë të festivalit nga Kosova, Shqipëria e Maqedonia. Pas dy vitesh të vështira si pasojë e kushteve distancuese të diktuara nga pandemia, në Amfitetarin e Universitetit të Arteve të gjithë pranishmit shijuan dhe kremtuan mundësinë e zhvillimit në normalitet të Edicionit të Nëntë të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit DEA OPEN AIR.
Drejtori i DEA OPEN AIR, Edmond Topi përshëndeti të pranishmit, duke tërhequr vëmendjen për sfidën e vështirë globale me të cilën kinemaja u përball gjatë pandemisë dhe gëzimin, që ngjall rikthimi në të: “Sërish në kinema, sërish te DEA… Besoj, se flas në emër të të gjithëve, nëse them, se jemi të gjithë të lumtur të shihemi sërish në kinema…Krahas kësaj ndjesie sigurisht, që na dhemb, që pasi kaluam një “luftë”, një tjetër “zuri radhën” për të marrë jetë dhe shpërndarë frikë për të nesërmen…Po bota ka mësuar të rezistojë në mënyra të ndryshme…Kinemaja është njëra prej tyre…”, tha ai.
Në cilësinë e Drejtores Artistike të Festivalit, Mirela Oktrova iu referua udhëtimit 8-vjeccar të DEAs, si një vazhdimësi tradite, që flet me shifra shpërndarë në: “ tetë edicione të suksesshme me afro 70 filma me metrazh të gjatë dhe 270 filma të shkurtër dhe dokumentarë, të ofruar në mbi 60 mbrëmje interesante në praninë e mbi 500 miqve të festivalit, që këto vite komunikuan me gjuhën e filmit… “.
Oktrova theksoi gjithashtu, se DEA tashmë ia ka dalë të kthehet në një markë të qëndrueshme oferte filmike të orientuar sa nga kinemaja cilësore aq edhe nga tentativa e vazhdueshme për të tërhequr publikun në një vend, ku kinemaja vazhdon të mungojë në pjesë të konsiderueshme të tij.
Një nga mbështetësit kryesore të Festivalit, me një traditë bashkëpunimi, që nuk mungoi edhe këtë edicion, është Bashkia e Tiranës, nën/kryetarja e së cilës, Keti Luarasi vlerësoi rëndësinë që DEA OPEN AIR ka për qytetin. “A mundet që këto aktivitete kulturore si puna e këtij festivali, të ndikojnë tonë? Mendoj, që po. Festivali Dea Open Air është prova konkrete. Nëse ne të gjithë shkëmbejmë me njëri-tjetrin, marrim informacion, të mirë, krijojmë idetë tona dhe luftojmë për t’i mbrojtur ato, sicc bëjnë kineastët nëpërmjet veprave të tyre duke motivuar, ata krijojnë efektin domino dhe frymëzojnë dhe politikbërësit të nsryshojnë. Kjo aleancë, që ne përpiqemi të krijojmë me të rinjtë dhe artistët ka fuqinë të ndryshojë – në mos botën, këtë qytet padiskutim”.
Mbështetëse e Festivalit është edhe Qendra Kombëtare Kinematografike, kryetari i i së cilës, Eduart Makri, përshëndeti Dea Open Air, duke u shprehur: Kur gati kemi humbur komunikimin, festivalet, si edhe DEA OPEN AIR, na bëjnë të shohim njëri-tjetrin në sy. Përmes festivaleve, kinemaja vjen me të vërtetat e saj, ku ballafaqohen kulturat”.
Gjatë Ceremonisë së Hapjes u lanccua edhe shorteu tradicional i radhës
SHIKO NJE FILM – FITO NJE DHURATE. Duke shpalluar shorteun, Drejtorja artistike e DEA OPEN AIR, Mirela Oktrova, iu referua historisë së kinemasë në Tiranë: “ Tirana e traditës ka qenë në fakt QYTET KINEMAJE. Për ata, që nuk e dinë kinemaja në Tiranë është 96 vjecc dhe i ka fillesat te kinemaja moderne INTERNACIONAL – me kapacitet prej 600 vendesh, themeluar në vitin 1926 nga familjet Hobdari, Vokopola dhe Koliajana, e cila ndonëse u dogj në vitin 1939, u rindërtua brenda vitit dhe u rivu në funksionim, së bashku me 9 të tjera. Gjatë viteve të pushtimit fashist, shkelja e ndalimit të qarkullimit, ishte e mundur vetëm me një justifikim – biletën e kinemasë. Tirana ka ditur ta dashë kinemanë – kurse ne duhet të dimë ta ringjallim këtë dashuri të nëpërkëmbur në këto thuajse 100 vjet të ekzistencës ose mosekzistencës së kinemasë në të… Shorteu është një prej këtyre instrumentave“, – tha Oktrova.
Festivali Dea Open Air mbështetet nga Bashkia e Tiranës, Qendra Kombëtare e Kinematografisë, Ministria e Kulturës e Republikës së Kosovës, Ministria e Kulturës e Republikës së Shqipërisë, Universiteti i Arteve, Instituti Italian i Kulturës…etj.
Kujtojmë se konkurimi zhvillohet në 4 seksione: në Seksionin e Filmit me Metrazh të Gjatë, marrin pjesë filma nga Bosnja dhe Mali i Zi, Gjermania, Italia, Spanja dhe Shqipëria, në Seksionin e Filmit Dokumentar – 11 filma nga 8 vende të botës, në Seksionin e Filmit Studentor – 14 filma nga 8 vende të botësdhe në Seksionin e Filmit të Shkurtër – 16 filma nga 14 vende të botës.
Kontributet filmike vlerësohen nga ana artistike nga tri juri profesionale ndërkombëtare. Sipas traditës, për nga rëndësia shoqërore e mesazhit për komunitetin, filmat do të vlerësohen dhe nga Juria e Medias.
Konferencë shtypi e organizatorëve
Sot, më date 22 qershor, në mjediset e Galerisë FAB, pranë Universitetit të Arteve u zhvillua konferenca tradicionale për shtyp e stafit organizator të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit DEA OPEN AIR. Konferenca i parapriu hapjes zyrtare të Edicionit të Nëntë, të planifikuar për t’u zhvilluar në datat 23 deri më 28 qershor 2022.
Të pranishëm në konferencë ishin drejtori i festivalit, z. Edmond Topi, drejtorja artistike znj. Mirela Oktrova, drejtori i programit të Filmit me metrazh të gjatë, Genc Përmeti, drejtorja e Programit të filmit të shkurtër, Ajola Daja.
Organizatorët e festivalit iu përgjigjën interesit dhe pyetjeve të mediave lidhur me prurjet dhe pjesëmarrjen e kineastëve nga bota në këtë edicion, duke u ndalur edhe te prezenca e kinemasë shqiptare në të.
Drejtori i DEA OPEN AIR, Edmond Topi, duke u ndalur në vijueshmërinë dhe qëndrueshmërinë e synimeve të organizimit të festivalit, pas pesë edicioneve të mbajtura në Sarandë, dhe katër edicioneve në Tiranë, tha se “tashmë nisma ia ka dalë të kthehet në një markë të qëndrueshme oferte filmike të orientuar sa nga përmbajtja aq edhe nga promovimi i kinemasë dhe tentative e vazhdueshme për të tërhequr publikun në një vend, ku ajo vazhdon të mungojë në pjesë të konsiderueshme të tij.” Në këtë kontekst zoti Topi përmendi edhe iniciativa konkrete të DEA OPEN AIR për të tërhequr publikun, si psh. iniciativa për futjen e lëndës së “Kinemasë” në kurrikulat e arsimit parauniversitar ose organizimi i shorteut : Shiko një film – fito një dhuratë” , organizuar nga DEA OPEN AIR në bashkëpunim më kompaninë One.”
Drejtorja artistike e festivalit, Mirela Oktrova tha se, “ky edicion, e vijon linjën e parardhësve në tri tradita: së pari, traditën e përmasave të prurjeve dhe shtrirjes gjeografike, me një ofertë prej 39 filmash nga 25 vende të Europës dhe botës, nga rajoni te kinematografite e konsoliduara, si Gjermania, Italia apo Spanja, nga Kosova, e cila përfaqësohet me një program-fokus, të titulluar CineKO te Uzbekistani, Lituania, Irani e SHBA. Së dyti, festivalin vazhdon traditën e tij të promovimit të komunikimit kulturor si urë lidhëse, që këtë vit konkretizohet me praninë e spikatur të bashkëprodhimeve dhe tërheqjen e kineastëve nga ekzotikja apo ngjarjet e shtrira në kohë dhe hapësirë. Dhe së treti, festivali mbetet te kinemaja cilësore dhe trajtesat sfidante, si: emigracioni dhe humanizmi, qytetërimi dhe varfëria, individi dhe shoqëria”
Përkitazi prurjeve filmike në Programin e Filmit me metrazh të gjatë, Genc Përmeti tha se, selektimi ka qenë një përgjegjësi e madhe. “Festivali po mbush 10 vjet në kërkesën e vet për cilësi, ndaj për ne mbetet sfidë orientimi drejt autorëve me indentitet artistik”. Duke u ndalur në secalin prej filmave konkurrues, pjesa dërrmuese e të cilëve lidhen direkt ose indirekt me jetën, preokupimet dhe sfidat e individit në Shqipëri dhe rajon, Përmeti vuri në dukje, se “humanizmi është filli lidhës në pothuaj të gjithë filmat me metrazh të gjatë, që do të paraqiten në festival, përmes të cilit kineastët sjellin mesazhe të përpjekjeve të njeriut, për ta bërë jetën më të mire”.
Drejtorja e Programit të Filmit të shkurtër, Ajola Daja vuri në dukje, se “program ofron disa premiera ndërkombëtare, që do të realizohen në prani të autorëve. Aplikimet e kësaj gjinie në festival mbeten në shifra shumë të mëdha, duke e bërë akoma më të madhë përgjegjësinë e seleksionimit. Interesi i jashtëzakonshëm i të rinjve (targeti kryesor i gjinisë) për të qenë pjesë e festivalit, – sipas saj, – lidhet me dëshirën e tyre për të komunikuar, ndarë dhe shkëmbyer eksperienca. Ky program shërben realisht si një “urë karriere për kineastët e ardhshëm” – tha Daja.
Në përgjigje të pyetjeve të gazetarëve, lidhur me vështirësitë që ka sot afrimi i publikut me kinemanë, drejtori dhe drejtorja artistike e festivalit vunë në dukje, se kjo kërkon angazhimin e të gjitha segmenteve të shoqërisë, përfshirë dhe institucionet si edhe ndryshimin e politikave për filmin, në drejtim të përftimit të indikatorëve të vlerësimit të veprave të subvencionuara filmike edhe nga këndvështrimi i marrëdhënieve, që arrijnë të krijojnë me audiencat kulturore.
Zyra e shtypit
DEA OPEN AIR
Edicioni i Nëntë i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit DEA OPEN AIR
Tiranë – 2022
Edicioni i nëntë i Festivali Ndërkombëtar të Filmit DEA OPEN AIR, i cili do të zhvillohet në kryeqytet në datat 23 deri më 28 Qershor 2022, Festivali Ndërkombëtar i Filmit DEA OPEN AIR do të vijojë traditën e ofrimit të programit të tij në pesë seksione.
Në garë për Çmimet DEA komisionet e përzgjedhjes paraprake kanë përfshirë në program 39 filma nga 25 vende të botës, të ofruar në katër konkurime dhe një program special, të cilët ndiqen dhe vlerësohen nga pesë juri profesionale.
Në Seksionin e Filmit me Metrazh të Gjatë konkurojnë filmat: “Kufijtë, pika shiu” (Borders Raindrops) – një bashkëprodhim boshnjako-malazezo-serb me regji të Nikola Mijoviç dhe Vlastimir Sudar (2019); “Bardhësi e huazuar” (Borrowed White) – e regjisorit Sebastian Ko, nga Gjermania (2021); “Pavarësisht mjegullës” (Despite the Fog) – filmi i fundit i regjisorit Goran Paskaljeviç me produksion italian (2019); “Blic i fuqishëm” (Mighty Flash) – i regjisores Ainhoa Rodríguez nga Spanja (2021) dhe produksioni shqiptar “Dy luanë drejt Venecias” (Two Lions Heading to Venice) – nga regjisori Jonid Jorgji (2021).
Juria e Filmit me Metrazh të Gjatë, e përbërë nga: Steffen Hacker (kryetar – Gjermani), Afrim Spahiu (anëtar – Kosovë), Andrea Stucovitz (anëtar – Itali), Altin Basha (anëtar – Shqipëri), Sasho Pavlovski (anëtar – Maqedoni) ndjek Programin e Filmit me Metrazh të Gjatë dhe akordon çmimet DEA për: Filmin më të mirë, Regjinë më të mirë, Skenarin më të mirë, Fotografinë/Kameran më të mirë dhe Aktorin/Aktoren më të mirë në rol kryesor në Filmin me Metrazh të Gjatë.
Në Seksionin e Filmit të Shkurtër konkurojnë filmat: “Një botë pa kriza” (A world free of crisis) – Ted Hardy-Carnac, Francë 2021; “Personazh Artistik” (Artistic Character) – Vasily Chuprina, Holandë 2021; “Balancë 0” (Balance 0) – Amanda Gutiérrez Del Castillo, Spanjë 2022; “I dashur Huan Manuel” (Dear Juan Manuel) – Jose Luis Lopez, Spanjë 2021; “Natën e mirë, Lili” (Good Night, Lilly) – Peter Vulchev, Bullgari 2021; “Si uji” (Just Like Water) – Manos Triantafillakis, Greqi 2021; Marko – Marko Šantić, Kroaci 2021; “Ylber” (Rainbow) – Aleksandar Vujović – Mali i Zi 2021; “E kuqe & e artë“ (Red & Gold) – Paul Uhlig, Gjermani 2019; “Kujtime të përsëritura” (Repeated Memories) – Soo-Min, Uzbekistan 2022; “Uji i rrjedhshëm s’mbart helm” (Running water does not carry poison) – Letizia Zatti, Itali 2021; “Roboti dhe Flutura” (The Robot and The Butterfly) – Gaile Garnelyte, Lithuania 2021; “Gruaja nga Bari Blu” (The Woman from Bar Blue) – Jalal Masarwa, Izrael 2020; “Tramvaj“ (Tramway) – Bartosz Reetz, Poloni 2021; “Pa ty” (Without you) – Sergio Falchi – Itali 2022; “Zemra të Reja” (Young Hearts) – Emilie Vandenameele, Francë 2021.
Në Seksionin e Filmit Studentor ofrohen filmat: “Një ditë e zakonshme“ (An Ordinary Day) – Arda Gökçe, Turqi 2022; “Batim“ – Mauro Zaçe, Shqipëri 2022; Bolzmann – Janis Westphal, Gjermani 2022; “Dritë e errët“ (Dark Light) – Klaudia Pashnjari, Shqipëri 2022; “Furnizime” (Deliveries) – Lauri Niemelä, Estoni 2020; “Pazar i rrezikshëm” (Lethal Shopping) – Mahay Alayón, Spain 2022; “Një” (One) – Roman Sinitsyn, Federata Ruse 2022; “Foto e Përkryer“ (Perfect Picture) – Eleonora Mozzi, Itali 2022; “Aksidenti“ (The Accident) – Bohdan Herkaliuk, Hungari 2022; “Kthimi” (The Return) – Maria Repina, Federata Ruse 2022; “Mbiemri“ (The Surname) – Dorina Toçi, Shqipëri 2022; “Pylli“ (Waid) – Lorenz Piehl, Germany 2022; “Kur vjen nata“ (When the Night Comes) – Katarzyna Sikorska, Poloni 2022; Zama – Miguel Ángel Marqués Bordoy, Spanjë 2022.
Programet e Filmit të Shkurtër dhe Studentor ndiqen nga Juria e Filmit të Shkurtër dhe Studentor, e përbërë nga: Esther Maaß (kryetare – Gjermani), Adele Budina (anëtare – Itali), Redi Mazi (anëtar – Shqipëri), e cila akordon çmimet: DEA për Filmin e Shkurtër më të Mirë dhe DEA për Filmin më të Mirë Studentor.
Në Seksionin e Filmit Dokumentar konkurojnë filmat: “80.000 Shnicël” (80.000 Schnitzel) – Hannah Schweier, Gjermani 2022; Amuka – Antonio Spano, Belgjikë 2022; “Beffen, e para“ (Beffen First) – Anne Magnussen, Norvegji 2022; Exodus – Dario Haruni, Shqipëri 2022; “Hebrej dhe shqiptarë“ (Jews and Albanian) – Jakov Sedlar, Kosovë/Shqipëri 2019; “Horizontet tona” (Our Horizons) – Charlotte Cayeux, Francë 2022; “Teheran bluz” (Tehran blues) – Javier Tolentino, Spanjë 2020; “Aventurat e Saul Bellow” (The Adventures of Saul Bellow) – Asaf Galay, SHBA 2022; “Rruga e Mesit“ (The Middle Road) – Ardit Muhaxhiri, Shqipëri 2022; “Zëri i Thaisit” (The Voice of Thaïs) – David Casals Roma, Spanjë 2022; “Venecja diku gjetkë” (Venice Elsewhere) – Elia Romanelli, Itali 2022.
Programi i Filmit Dokumentar ndiqet nga Juria e Filmit Dokumentar, e përbërë nga: Ilir Kabashi (kryetar – Kosovë), Vasjan Lami (anëtar – Shqipëri), Erion Kristo (anëtar – Shqipëri), e cila akordon çmimin DEA për Filmin më të Mirë Dokumentar.
Nga këndvështrimi i kontributit të tyre shoqëror, filmat e ofruar vlerësohen edhe nga Juria e Medias, e cila këtë vit përbëhet nga: Elsa Demo (kryetare – Shqipëri), Leontina Nika (anëtare – Shqipëri dhe Kamuran Goranci (anëtar – Kosovë) dhe akordon Çmimin Special të Medias në kategorinë e Filmit me Metrazh të Gjatë dhe Çmimin Special të Medias në kategorinë e Filmit të Shkurtër.
Në kuadrin e Programit CineKO, me fokus kinemanë kosovare, mbrëmjeve me shfaqje publike në Qendër të Tiranës, do të ofrohen filmat: “Një pranverë e paharruar në një fshat të harruar” (An Unforgettable Spring in a Forgotten Village) – nga regjisori Kushtrim Bekteshi (2019), “Cirku fluturues” (The flying circus) – nga Fatos Berisha (2019), “Një histori Prishtine” (A Prishtina story) – filmi i fundit i regjisores Burbuqe Berisha (2018) dhe “Shtëpi, e ëmbla shtëpi” (Home sweet home) – e regjisorit Faton Bajraktari (2016).
Zyra e shtypit
DEA OPEN AIR
Edicioni i Nëntë i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit DEA OPEN AIR
Tiranë – 2022
Në datat 23 deri më 28 Qershor 2022, Festivali Ndërkombëtar i Filmit DEA OPEN AIR do të zhvillojë edicionin e tij të nëntë në kryeqytet!
Pas pesë vitesh të suksesshme në Sarandë, DEA vjen këtë vit për herë të katërt edhe në Tiranë, për ta ndarë ofertën filmike dhe ekspertizën profesionale evropiane edhe me publikun, studentët dhe kineastët kryeqytetas!
DEA mbetet edhe këtë vit OPEN AIR.
Programi i mbrëmjes së konkurimit kryesor të festivalit, Filmit me Metrazh të Gjatë ofrohet në Kinema DEA OPEN AIR 1 – në Amfiteatrin e Universitetit të Arteve.
Në Kinema DEA OPEN AIR 1 – në Amfiteatrin e Universitetit të Arteve organizohet edhe Ceremonia zyrtare e Hapjes si edhe Mbrëmja Gala e Ndarjes së Çmimeve të Edicionit IX të DEA OPEN AIR International Filmfestival Tiranë – 2022.
Programi i Filmit Dokumentar, Filmit të Shkurtër dhe Filmit Dokumentar do të ofrohet në Kinema DEA OPEN AIR 2 – Teatri Eksperimental “Kujtim Spahivogli”.
Programi CineKO, me fokus kinemanë kosovare do të ofrohet çdo mbrëmje në kuadrin e shfaqjeve publike të filmit në Qendër të Tiranës.
Numri i aplikantëve të DEA OPEN AIR ka ardhur në rritje nga viti në vit. Edhe edicioni i sivjetëm konfirmon të njëjtën tendencë rritëse.
Filmat e paraqitur dhe autorët që marrin pjesë në konkurrim i janë nënshtruar fillimisht seleksionimit paraprak të komisioneve ndërkombëtare, të mbyllur në fund të muajit Mars 2022.
Në garë për Çmimet DEA komisionet e përzgjedhjes paraprake kanë vendosur të përfshijnë në programin e sivjetëm gjithsej 39 filma, nga të cilët 5 në Seksionin e filmit me metrazh të gjatë ose konkurimin kryesor, 4 në programin Cine KO, 16 në Seksionin e filmit të Shkurtër, 14 në Seksionin e Filmit Studentor dhe 11 në Seksionin e Filmit Dokumentar. Kategorizimi reflekton si natyrën e krijimtarisë ashtu edhe profilin e autorëve të tyre.
Të gjithë pjesëmarrësit kanë aplikuar në platformat Film Freeway dhe Festhome ose në rrugë të drejtpërdrejtë në adresën e Festivalit.
Aplikuesit vijnë jo vetëm nga vendet evropiane, por edhe më gjerë, duke i dhënë aplikimit – si në edicionet paraardhëse – gjeografi ndërkontinentale.
Edicioni i Nëntë i DEA OPEN AIR International Film Festival zhvillohet me mbështetjen e Bashkisë Tiranë, Universitetit të Arteve dhe Ministrisë së Kulturës së Republikës së Shqipërisë, Ministrisë së Kulturës së Republikës së Kosovës, të cilët krijojnë atmosferën e nevojshme mikpritëse për prurjet artistike dhe kontributet qytetare nga e gjithë bota.
Specialistët e kinemasë, drejtorët e disa festivaleve të tjera evropiane të filmit, por dhe aktorët, regjisorët, producentët dhe gazetarët e ftuar, të cilët tradicionalisht i japin aktivitetit gjallërinë dhe komunikimin shumëdimensional, që kinemaja gjithnjë premton dhe realizon.
Zyra e shtypit
DEA OPEN AIR